मोबाईलच्या विळख्यात विद्यार्थी; अभ्यासापेक्षा स्क्रोलिंगला प्राधान्य
तालुका प्रतिनिधी : विश्वनाथ मस्के
नागभीड : स्मार्टफोनच्या वाढत्या वापरामुळे शाळा-महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांच्या दैनंदिन जीवनशैलीत मोठा बदल दिसून येत आहे. ऑनलाइन शिक्षणाची गरज म्हणून सुरू झालेला मोबाईलचा वापर आता मनोरंजन, सोशल मीडिया आणि गेमिंगपर्यंत पोहोचला असून त्याचा विद्यार्थ्यांच्या अभ्यास, झोप आणि सामाजिक संवादावर परिणाम होत असल्याचे शिक्षक, पालक आणि मानसोपचार तज्ज्ञ सांगतात.
- काही शाळांतील शिक्षकांच्या म्हणण्यानुसार, गृहपाठ आणि नोट्ससाठी मोबाईल मागणारे विद्यार्थी वर्गातही अधूनमधून सोशल मीडिया तपासताना आढळतात. “ऑनलाइन नोट्सची गरज म्हणून मोबाईलला परवानगी दिली, पण आता अनेक विद्यार्थी तासातून 4-5 वेळा मोबाईल हात घेतात. यामुळे लक्ष विचलित होऊन आकलनशक्ती कमी झाल्याचे जाणवते,” असे एका माध्यमिक शाळेतील शिक्षकाने सांगितले.
झोपेच्या वेळा बदलल्या
पालकांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, रात्री उशिरापर्यंत मोबाईल वापरण्यामुळे अनेक विद्यार्थ्यांच्या झोपेच्या वेळा पुढे गेल्या आहेत. याचा परिणाम सकाळच्या तासाला लक्ष न देणे आणि शारीरिक थकवा यात दिसतो. काही पालकांनी मुलांच्या अभ्यासाच्या वेळेत मोबाईल दूर ठेवण्याचे आणि विशिष्ट वेळेनंतर वायफाय बंद करण्याचे प्रयोग सुरू केले आहेत.
तज्ज्ञांचे मत
चंद्रपूर येथील मानसोपचार तज्ज्ञ डॉ. नाव गुप्त ठेवण्याच्या अटीवर म्हणाले, “मोबाईलचा अतिवापर हा व्यसनाच्या टप्प्यापर्यंत जाऊ शकतो. विद्यार्थ्यांमध्ये चिंता, चिडचिड आणि एकटेपणा वाढल्याची काही प्रकरणे आमच्याकडे येतात. यावर नियंत्रणासाठी शाळा, पालक आणि विद्यार्थी तिन्ही स्तरावर जागरूकता आवश्यक आहे.”
शाळा-प्रशासनाची पावले
काही महाविद्यालयांनी अभ्यासिकेत मोबाईल बंद ठेवण्याचे नियम कडक केले आहेत. तसेच डिजिटल साक्षरता आणि स्क्रीन टाइम व्यवस्थापनावर कार्यशाळा घेण्याचे नियोजन काही शाळांनी सुरू केले आहे.
विद्यार्थी संघटना आणि स्थानिक प्रशासनाच्या समन्वयाने लवकरच मोबाईलच्या योग्य वापरावर जनजागृती मोहीम राबवण्याची गरज आहे .
विद्यार्थ्यांसाठी मोबाईल हा साधन आहे की अडथळा, याचे उत्तर आता त्यांच्या वापराच्या पद्धतीवर अवलंबून असल्याचे चित्र दिसत आहे.
